باریستاها و علاقهمندان به قهوه، به دنبال قهوه تازه رست برای خرید و دم آوری هستند که اصل بسیار خوبی است. اما بهترین زمان برای دم کردن و نوشیدن قهوه پس از رست کدام است؟
بهتر است بعد از رست قهوه، دانهها استراحت کنند تا گاز دیاکسیدکربن آن خارج شود. به این فرآیند دیگس یا گاززادیی میگوییم. در اینجا با دو تا سوال مواجه هستیم:
- زمان استراحت قهوه رست شده برای گاززدایی چقدر باید باشد؟
جواب: حدود 3 الی 10 روز - برای دم کردن قهوه بعد از رست، چقدر باید صبر کنیم؟
جواب: بازه زمانی طلایی برای دم کردن قهوه بعد از گاززدایی حدودا 2 ماه است.

چرا نباید قهوه را بلافاصله بعد از رست دم کرد؟
در طی فرآیند برشتهکاری قهوه، رطوبت دانههای سبز از دست رفته و چگالی آنها کاهش مییابد. همچنین حبابهای کربندیاکسید داخل دانهها به دام میافتد. هرچند مقداری از گاز و رطوبت به دام افتاده در ساختار دانهها در نقطه فرست کرک یا ترق اول از آنها خارج میشود. مقدار زیادی از گازها همچنان در ساختار دانهها باقی میماند.
آزادسازی دیاکسیدکربن با اتمام فرآیند رست، متوقف نمیشود. بیشترین مقدار گاز در روزهای اول بعد از رست آزاد شده و به مرور زمان روند گاززدایی کندتر میشود.
چون دانههای قهوه پس از رست به آزاد کردن گاز ادامه میدهند؛ بهتر است بستهبندیهای قهوه، سوپاپ یکطرفه (Valve) داشته باشند. این سوپاپ دیاکسیدکربن را خارج کرده، ضمن اینکه نمیگذارد اکسیژن وارد شود.
جدیدترین مطالعه نشان میدهد که: میزان گاز موجود در دانههای رست شده، مستقیما روی میزان کرما، جریان و کیفیت عصارهگیری تاثیرگذار است. قهوه تازه رست، نسبت به قهوههایی که 10 روز تا 2 ماه استراحت کرده بودند؛ کرما بیشتری تولید میکرد و سریعتر عصارهگیری میشد. (عصاره گیری سریعتر، طعمهای کمتری را استخراج میکند.)
همچنین ببینید: چرا سرعت عصاره گیری از قهوه تازه و کهنه متفاوت است؟
این مطالعه همچنین نشان میدهد که در روزهای اول پس از رست برخی از آروماهای خوشایند قهوه از دست میروند. و طعمهای تند و گوگردی قهوه به طور قابل توجهی کاهش مییابد.

تاثیر برشتهکاری روی زمان استراحت قهوه
سبک برشتهکاری قهوه روی مدت زمان لازم برای استراحت آن تاثیرگذار است. زمان رست طولانیتر یا برشتهکاری تا دماهای بالاتر دانهها را متخلخلتر میکند و دیوارههای سلولی آنها را بیشتر تخریب میکند.
در مقابل، قهوههای با درجه رست روشنتر، ساختار متراکمتری داشته و فضای کمتری برای آزادسازی دیاکسیدکربن به دام افتاده دارند.
در نتیجه قهوههای با درجه رست روشنتر به زمان بیشتری برای گاززدایی نیاز دارند.

چرا باید قهوه را گاززدایی کرد؟
دانههای قهوه پس از رست، مقدار زیادی کربندیاکسید را در ساختار خود به دام انداختهاند. این گاز با آسیاب کردن دانهها آزاد شده و در فرآیند عصارهگیری حضور مییابد. این امر کرما زیاد و نامعول را ایجاد میکند و با کوتاه کردن زمان عصارهگیری باعث میشود طعم کمتری از قهوه استخراج گردد. همچنین وجود کربندیاکسید طعمهای تند و ناخوشایندی را در نوشیدنی قهوه ایجاد میکند.
پس از رست، چه مدت باید به قهوه استراحت داد؟
دانههای تازه رست قهوه، 40 الی 70 درصد گاز به دام افتاده را در 24 ساعت اول آزاد میکند. هیچ قاعده دقیقی برای زمان دیگس قهوه وجود ندارد. توصیه میکنیم که:
- زمان استراحت قهوههای ربوستا را 7 الی 10 روز در نظر بگیرید.
- زمان استراحت قهوههای عربیکا را 3 الی 7 روز در نظر بگیرید.
- زمان استراحت قهوه بیشاز 2 الی 3 هفته را اصلا پیشنهاد نمیکنیم.
برای استراحت دادن به دانههای قهوه، از ظروف دربسته استفاده کنید. چراکه قرار گرفتن در معرض اکسیژن هوا برای تازگی قهوه کاملا مضر است.
ظروف دیگس را در مکانی خشک، تاریک و در دمای ثابت اتاق نگهداری کنید.


