فرست کرک (First Crack) در رست قهوه یا ترجمه فارسی آن، ترق اول نقطهای است که دانههای قهوه مانند پاپ کورن با صدای ترق ترق میترکند. هنگام رست قهوه در دمای حدود 190 الی 205 درجه سانتیگراد دانههای قهوه ترک برمیدارند و بخار آب و گازهای محبوس در ساختار قهوه با فشار زیاد آزاد میشود.

فرست کرک یا ترق اول چیست؟
رست قهوه فرآیندی است که در آن برشتهکار قهوه به کمک دستگاه رست، با برنامه مشخص و دقیق به دانههای سبز قهوه انرژی گرمایی یا حرارت میدهد و دانهها را برشته میکند. به برنامه رست قهوه اصطلاحا پروفایل رست میگویند که آن را رستر یا برشتهکار قهوه تعیین و کنترل میکند.
دانههای سبز قهوه قبل از رست معمولا بین 7 تا 13 درصد رطوبت دارند. دانهها بعد از رست، تا 90 درصد رطوبت خود را از دست میدهند. این رطوبت، در طی رست در قالب بخار آب از دانهها خارج میشود.
همچنین دانههای سبز قهوه در طی رست گاز دیاکسید کربن و آروماهای مختلفی آزاد میکنند.
با ادامه فرآیند رست قهوه، رفته رفته، میزان بخار آب و گاز محبوس در ساختار قهوه بیشتر شده و از طرفی جداره سلولزی دانه قهوه برشته و شکننده میشود. در یک نقطه، میزان فشار گاز و رطوبت محبوس در داخل دانه به حدی میرسد که دیگر پوسته خارجی دانه نمیتواند فشار را تحمل کند و دانه اصطلاحا میترکد. کرک یا شکاف خوردن دانههای قهوه با صدای ترق ترق همراه است. به این نقطه در رست، فرست کرک یا کرک اول میگوییم.
چرا تشخیص درست نقطه فرست کرک قهوه مهم است؟
لب مطلب این است که: پروفایل طعم و کاراکترهای عطر و طعم دانههای قهوه بعد از فرست کرک است که در آنها تثبیت میشود. یعنی اگر قهوه را قبل از FC از دستگاه خارج کنیم؛ دانهها عطر و طعم خام خواهند داشت. اگر بخواهیم خیلی کلی علت این موضوع را بررسی کنیم. میتوانیم بگوییم که ترک خوردن دانههای قهوه در فرست کرک این امکان را به انرژی گرمایی میدهد که بتواند لایههای داخل دانه قهوه را برشتهکاری کند. برشته شدن لایههای داخلی دانه قهوه یعنی ایجاد و تثبیت عطر و طعمهای قهوه. دقیقا به همین علت است که فاز بعد از فرست کرک را فاز پروردگی (Development) نام گذاری کردهاند. چون قهوه تازه بعد از فرست کرک است که دولوپ یا پرورده میشود.
قهوهای را که میخواهند به صورت مدیوم، رست کنند؛ باید حدودا 2 دقیقه بعد از فرست کرک آن را دولوپ یا پرورده کنند. یعنی فرست کرک را که تشخیص دادند، 2 دقیقه صبر میکنند و بعد قهوه را از دستگاه رست خارج میکنند. یکی از مهارتهای کلیدی که در دورههای آموزش رست قهوه یاد میگیرید. این است که بتوانید بعد از FC شرایط دستگاه را جوری تنظیم کنید که قهوه زمانی کافی برای develop شدن داشته باشد. (حدودا 2 دقیقه)


