آیا قهوه روزانهتان تمام شده و به این فکر میکنید که چارهای جز خرید قهوههای سوپرمارکتی سر کوچه ندارید؟ این همان سردرگمی است که خیلی از دوستداران قهوه دچارش هستند. سوپرمارکت در دسترسترین جایی است که میتوان به راحتی از آن قهوه خرید ولی کمتر به این نتیجه میرسیم که قهوههای سوپرمارکت همان قهوه باکیفیت و دلخواهمان است. معمولا محصولات قهوه در فروشگاههای موادغذایی به چند برند شناخته شده وگاهی هم چند شرکت گمنام و با کیفیت نامرغوب محدود میشوند. گاهی هم اگر خوششانس باشیم یک مغازه قهوهفروشی، فروشگاه زنجیرهای و یا کافهای در محل زندگیمان هست که با شک و تردید برای خرید به آنها سر میزنیم ولی باز هم نتیجه همان است: کیفیت پایین قهوهها!
کافه نیرو در این مقاله به بررسی علت کیفیت پایین قهوههای سوپرمارکتی و فروشگاههای موادغذایی میپردازد و تحولاتی که در این زمینه درحال رخ دادن است را به اطلاع خوانندگان میرساند.
تجربه خرید قهوههای سوپرمارکتی
- در اکثر فروشگاههای مواد غذایی محصولات قهوه شامل، دانههای قهوه با کیفیت نامرغوب، رست تیره، قهوه فوری وکپسولهای قهوه است که معمولا در بستهبندیهای پلاستیکی و یا آلومینیومی عرضه میشوند.
- با تغییر سلیقه مشتریها، منظره قفسههای بخش فروش قهوه در سوپرمارکتها نیز در حال دگرگونی و نو شدن است.
- حالا آنچه در عبور از راهرو بین قفسههای قهوه بیشتر جلب توجه میکند، دیدن دانههای آسیاب نشده قهوههای تخصصی و همچنین انواع نوشیدنیهای قهوه آماده است که بین نسل زدیها طرفدار زیادی دارد مانند اسپرسو یا فرآوردههای متنوعی که از ماچا تهیه میشوند.
- طبق گزارشها فقط در ایران 47 درصد از مصرفکنندگان قهوه مصرفی را از بین قهوههای سوپرمارکتی انتخاب و خریداری میکنند و 9 درصد یا کمتر برای خرید مستقیما به مراکز رستریهای قهوه یا کافهها مراجعه میکنند.
- فروش بیواسطه قهوه به فروشگاههای موادغذایی اگرچه برای برشتهکاران قهوه به دلیل افزایش مشتری سودآور است ولی با چالشها و ریسکهای قابل ملاحظهای روبروست.

وضعیت فعلی بازار قهوههای سوپرمارکتی
وقتی به خرید قهوه تخصصی فکر میکنیم سوپرمارکت اولین گزینهای نیست که به ذهن میآید. البته بازارهای تثبیتشدهای مانند آمریکای شمالی، اروپای غربی و استرالیا از این قاعده مستثنی هستند و بخشهای اختصاص یافته به فروش محصولات قهوه در حال تغییرات اساسی و کیفی هستند.
سوپرمارکتهایی که بخش فروش قهوه آنها با انواع قهوه نامرغوب و رست تیره پر شده بود بطور فزایندهای دانههای قهوه تخصصی، نوشیدنیهای آماده به مصرف قهوه و حتی پودرهای موکا را در قفسههای خود به نمایش میگذارند.
در ایران بسیاری از شرکتها و برندهای معروف رست قهوه در شعبههای حضوری و فروش آنلاین قهوه حضور فعال دارند و همین مسئله نقش پررنگی در ارتقا کیفیت عرضه و شناساندن محصولاتشان به مشتری دارد.
با این حال هنوز انواع مختلف قهوههای سوپرمارکتی تنوع کم و کیفیت پایین دارند. فروش قهوه به سوپرمارکتها میتواند منبع درآمد ارزشمندی برای برشتهکاریهای قهوه باشد، از این طریق مشتریان با محصولات آنها آشنا میشوند و کانالی را برای افزایش درخواست محصولات قهوه فراهم میکنند.
به علاوه فرصتهایی برای نوآوری و بکارگیری استاندارهای بیشتر برای کیفیت برتر قهوه ایجاد میشود. اما در بازار قهوه ایجاد تغییرات عملی، رقابت با برندهای بزرگ و همچنین بازکردن راهی به داخل قفسهها با مشکلات و چالشهایی همراه است.
پوستاندازی قفسه قهوههای سوپرمارکتی
میلیونها نفر از مردمان سراسر جهان روزانه برای خرید دانه قهوه، قهوه آسیاب شده، قهوه فوری و کپسول قهوه به سوپرمارکتها مراجعه میکنند. قهوه بازار بسیار بزرگی است؛ اما معمولا محصولات با کیفیت بالا را ارائه نمیدهد.
از قدیم تنها قهوههای نامرغوب با رست تیره در فروشگاههای موادغذایی به فروش میرسید. در نتیجه بین جامعه طرفدار قهوه با کیفیت نوعی پیشداوری منفی درباره خردهفروشیهای قدیمی شکل گرفت.
بنابر نظر یکی از اولین برشتهکاران قدیمی و معروف ایرانی مهندس علی بازرگان، با وجود آنکه برندهای معروف بخش قهوههای سوپرمارکتی را در اختیار گرفتهاند و زنجیرههای کوچکی هم موفق شدند ازبین آنها راهی به قفسهها باز کنند ولی برای فروش قهوه با کیفیت معمولی فقط بر سر قیمت رقابت میکنند.
با افزایش پافشاری مصرفکنندگان بر کیفیت، در مقطع کنونی بازار قهوه بدنبال ایجاد تنوع و پایداری صنعت قهوه است. حال سوپرمارکتها طیف وسیعتری از محصولات قهوه را نسبت به قبل عرضه میکنند.

نقش تقاضای مصرفکنندگان در تغییر جهت رستریهای قهوه
بطورکلی تقاضای قهوه با کیفیت بالاتر باعث شده که بیشتر رسترهای حرفهای قهوه در پی افزایش دانش و مهارت خود و همچنین ارتقای کیفیت تجهیزاتشان باشند.
گزارش یکی از شرکتهای عمده فروشی معروف قهوه در ایران نشان میدهد که پیشرفتهای چشمگیری در مورد عرضه قهوه تخصصی میبینیم. بخصوص در فروشگاههایی که کار آنها تهیه غذا، نوشیدنی و سرویسدهی در مجالس رسمی و گردهمآییهاست.
بعضی از بوتیکهای لوکس و گرانقیمت قهوه در تهران دانههای قهوهای را که در محل زندگی آنها رست میشود به مشتریها پیشنهاد میکنند که بدلیل مسافت کوتاه، دیاکسیدکربن کمتری از سوخت وسایل نقلیه در هوا منتشر میشود.
با افزایش علاقهمندی به خرید محصولات محلی، در صورتیکه رستریهای مستقل کوچکتر بتوانند با فروشگاههای مواد غذایی منطقه خود قراردادهای مطمئنی ببندند، بازار بسیار پررونقی برای فروش بدست میآورند.

سلیقه جوانان نسل Z قفسه سوپرمارکتها را تغییر میدهد
سوپرمارکتها همه توجهشان را بر جذب نسل جدید مصرفکنندگان قهوه متمرکز کردهاند کسانی که بیشتر بدنبال خرید محصولات قهوه با کیفیت بالای عطر و طعم هستند. بطور مثال در شمال و غرب تهران فروشگاههای موادغذایی، برندهای معروف مواد غذایی را هم بصورت فله و هم در بستهبندیهای کوچک عرضه میکنند. در شهرهای دیگر نیز روزانه بر تعداد مشتریان برندهای تخصصی افزوده میشود.
مدیران درحال آرایش جدید قفسههای قهوه هستند با جایگزین کردن انواعی از قهوههای سوپرمارکتی که نسل زد (Z) میپسندند. بقدری ذائقه و کشش این نسل به قهوه سرد زیاد است که در حال حاضر به اندازه نوشیدنیهای پرفروش همیشگی، ذخیرهای از اسپرسو، کلدبرو و کنسانترهها را نیز در سردخانههای فروشگاه وجود دارد. به علاوه در سوپرمارکتهای شیک و لوکس هم محصولات زیادی از برندهای لاکچری را در قفسهها میچینند.
موکا هم بین جوانان نسل زد جزو شناختهترین و مطلوبترینهاست. نه تنها آمار سفارش مشتریانش در کافیشاپهایی که باریستای حرفهای دارند بطور ملموسی بالاست بلکه در فروشگاههای موادغذایی هم فروش زیادی دارد. موکا نیز بخش زیادی از قهوههای سوپرمارکتی را به خود اختصاص میدهد و به شکل نوشیدنیهای آماده و پودرهای بستهبندی شده به فروش میرسد.
فرصتهای جدید قهوه تخصصی در بازار
واضح است که کیفیت قهوههای سوپرمارکتی در دنیا درحال بهتر شدن است بهویژه کشورهایی که مصرف قهوه تخصصی در آنها رایجتر است. اما همچنان روند رو به رشد کیفیت قهوه در فروشگاههای مواد غذایی ادامه دارد. هنوز کیفیت قهوههای سوپرمارکتی در ایران بطورکلی در سطح پایین یا متوسط است.
بسیاری از مصرفکنندگان قهوه، محصول موردنظر خود را مستقیما از رستریها یا قهوه فورشیها میخرند.
تقریبا 47 درصد از کل متقاضیان قهوه در ایران از فروشگاههای موادغذایی خرید میکنند. بنابراین فروش بیواسطه به این فروشگاهها میتواند کمک قابل توجهی برای افزایش مشتریان آنان و ارتقا کلی استانداردهای کیفیت باشد.
اگر برندهای معروف حاضر شوند محصولاتشان را در فروشگاههای موادغذایی عرضه کنند، فروش محصول میتواند بالا برود. چون مشتریهای جویای قهوه تخصصی هر نوع جدیدی را که در قفسهها ببینند تست میکنند.
همچنین به دلیل رفتوآمد روزانه مشتریها در این مکانها، فرصت خوبی برای آشنایی و ملاقات با آنها ایجاد میشود. همین امر منجر به آشنایی با تأمینکنندگان جدید و افزایش کیفیت قهوه میشود.

تامین قهوه از رستریهای محلی
بیشتر مصرفکنندگان قدیمی که معمولا قهوههای رست تیره را از سوپرمارکتها میخرند ممکن است از فعالیت رستریهای محلهشان بیخبر باشند. معرفی قهوه تخصصی و پروفایلهای رست سبکتر به این گروه نه تنها باعث میشود طعمهای جدیدی از قهوه را تجربه کنند بلکه برای برشتهکاریها نیز فرصتی ایجاد میشودکه مشتریان دائمی بیشتری جذب کنند.
رستریهای محلی مزیت دیگری نیز نسبت به شرکتهای رستری سراسری دارند که به موقعیت مکانی آنها برمیگردد. قفسههای رستریهای محلی به سرعت از قهوههای تازه برشت و معطر پر میشود. قهوهای که در این حالت به مشتری داده میشود تازهتر از قهوه برندهای بزرگ است. چراکه اغلب برندهای بزرگ معمولاً برای رسیدن به قفسه قهوههای سوپرمارکتی هفتهها در راه میمانند.

نقش بستهبندی در ارتقای بازار قهوههای سوپرمارکتی
بعید نیست مشتریها از دیدن این همه برند شبیه به یکدیگر خسته شوند و بدنبال محصول متفاوتی باشند. اینجاست که بستهبندی نقش کلیدی دارد. تحقیقی که در دانشگاه وینی پک انجام شد نشان داد مشتریها در عرض 90 ثانیه با مشاهده بستهبندی در مورد خرید قهوههای سوپرمارکتی تصمیمگیری میکنند. جالب اینکه 62 تا 90 درصد از تصمیمگیری مشتری فقط براساس رنگ بستهبندی شکل میگیرد.
در این مورد نیز دوباره رسترهای قهوه تخصصی در اولویت هستند. رسترها اغلب بستهبندیهای خیرهکننده و منحصر به فردی برای قهوههایشان طراحی میکنند. از این گذشته بستهها را در تیررسترین قسمت قفسهها میگذارند، طوری که مشتری بتواند در چند ثانیه هویت برند را تشخیص دهد.
از آنجا که نسل زد به دنبال کیفیت بالاتر و محصولات پایدار است رستریهای قهوه با کیفیت نسبت به برندهای بزرگتر در موقعیت بهتری قرار دارند.
تحقیقات نشان میدهد نسل زد بطور متوسط حاضر است 10 درصد بیشتر برای محصولات پایدار هزینه کند. بنابراین خرید دانههای رستشده محلی از این نظر که منشا و مبدا اصلی آنها را بهتر میتوان ردیابی کرد در بین مشتریان جوان درخواست بیشتری دارد.

فروش پردردسر قهوه در سوپرمارکتها
حضور قهوههای تک خاستگاه با رست مدیوم در سوپرمارکتها، راه ورود رستریهای کوچکتر و مستقل را به فروشگاههای خردهفروشی هموار میکند.
اما این واقعیت را نمیتوان نادیده گرفت که آنها برای سفتکردن جای پای خود و رقابت با رستریهای بزرگ و باسابقه قدیمی با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم میکنند. ممکن است پیشنهاد واگذاری قفسهها و پذیرش در سوپرمارکتهای مطرح، خوشایند باشد، اما بهدستآوردن این موقعیت بیشتر از آنکه باعث افتخار باشد معاملهای تجاری است.
گاهی حتی این قفسهها را رایگان واگذار میکنند. ولی بهای آن از دست دادن مشتریهای قدیمی و حتی در اولویت قرار دادن برند بزرگتر برای پیشنهاد محصولشان به مشتری است که البته بهای گزافی برای داشتن قفسههاست.
تجربه نشان میدهد شرط موفقیت در کسبوکار، توجه به بازارهای محلی، خدمات رسانی مناسب و انضباط است. امکان رشد و تجارتی غرورآمیز در بازارهای محلی به مراتب بیشتر از دنبالهروی از تجارت کشوری با کیفیت متوسط است.
آگاهی از همه بندها در قراردادهایی که بین خریدار و تامینکنندگان مواداولیه منعقد میشود بسیار اهمیت دارد. زیرا تجارت قهوه را در برابر خطرات ناشی از جهشهای ناگهانی قیمت در بازار محافظت میکند.

نقش روش توزیع روی فروش قهوههای سوپرمارکتی
یکی دیگر از مشکلات مهم در فروش قهوههای سوپرمارکتی، شیوههای نامناسب توزیع شرکتهای پخش از برشتهکاری به فروشگاههای مواد غذایی و سوپرمارکتهای بزرگتر است. گاهی شیوههای توزیعکنندگان در حفظ کیفیت و تازگی قهوه ناکارآمد هستند دو عاملی که نقش اصلی در مطلوبیت قهوه را بازی میکنند.
باتوجه به روشهای توزیع شرکتهای پخش ممکن است ارسال محصولات به قفسه فروشگاههای موادغذایی بزرگ و سوپرمارکتها هفتهها طول بکشد. در نتیجه کار به اینجا میرسد که قهوههای سوپرمارکتی به اندازه کافی تازه نیستند.
برای اکثر فروشگاههای مواد غذایی خالی ماندن قفسه به معنی نارضایتی مشتری و کاهش میزان فروش است. رستریهای قهوه ممکن است فروش قهوههای تازهتر را در اولویت خود قرار دهند (و در انبارها محصول ذخیرهشده کمتری دارند). در حالی که سوپرمارکتها انبارهای خود را پر میکنند.
بهناچار فروش قهوه تازه به دلیل عدم موجودی کاهش مییابد. برای رفع این مشکل خریداران عمده مجبورند که برای تامین نیاز مشتریها محمولههای قهوه را به دفعات بیشتری سفارش دهند. این مسئله میتواند به ویژه برای برشتهکاریها به عنوان تامینکننده آزاردهنده باشد، چون اغلب مسئولیت جبران خسارت و انقضا تاریخ مصرف به عهده آنها ست.

عرضه قهوه کهنه در نتیجه تامین قهوه بیش از نیاز مشتریان
بهترین زمان مصرف قهوه رستشده معمولا 3 تا 6 ماه پس از تولید است. هرگاه روی بستهبندی قهوه به جای تاریخ ماه و سال رست عبارت «بهترین زمان مصرف» را دیدید، دستنگه دارید و درباره خرید خود تجدیدنظر کنید. درج برچسب تاریخ انقضا یا برچسب حاوی جمله بالا، روی محصولات فروشگاههای زنجیرهای ضروری است. مشتری با دیدن این عبارت پیام ضمنی فروشگاه را مبنی بر اینکه محصول کاستیهایی دارد را دریافت میکند. اگر مشتری تصمیم به خرید چنین بستههایی بگیرد، باید از خواستههای حداکثری خود کوتاه بیاید.
نتیجه پر کردن انبارها با حجم بزرگی از محصولات قهوه این است که فروش آنها و خالیشدن قفسهها مدت نسبتا زیادی طول میکشد. این فاصله زمانی منجر به ماندن قهوهها در انبار و کهنگی آنها میشود. پر بودن قفسهها ضمانتی بر فروش سریع محصول نیست. بنابراین اگر محصول قهوه در مدت زمان مورد انتظار فروشگاههای زنجیرهای به فروش نرسد، محصول تاریخ گذشته را به برشتهکاران مرجوع میکنند.

نقش برشتهکاران در افزایش کیفیت قهوه در فروشگاهها
برای رفع مشکل کهنگی قهوه و گذشتن تاریخ انقضا، توزیع کالا میتواند توسط خود رستریها انجام شود. آنها برای موفقیت در این کار باید:
- مستقیما با فروشگاهها در تماس باشند تا از ثبتشدن لیست موجودیها آگاه شوند.
- همچنین اطمینان حاصل کنند که قیمتها متناسب با ارزش کیفیت قهوه تعیین میشوند.
اگرچه توزیع مستقیم قهوه توسط رستری، کار بیشتری میطلبد اما باعث افزایش سودآوری بویژه در مراحل اولیه راهاندازی کسبوکار رستری قهوه میشود. به علاوه رستریها میتوانند برای ساماندهی کارآمد ارسال وفروش بستههای قهوه با توزیعکنندههای واسطه کار کنند.
آنها فقط نیاز دارند که محصولات قهوهشان را به انبار یا به شرکت پخش اصلی برسانند و مطمئن باشند مدیریت حملونقل بهدرستی انجام میشود و کالا در وقت مقرر به فروشگاه میرسد.
بدونشک همکاری رستریها با شرکتهای پخش که واسطهگران حرفهای در معرفی و عقد قراردادهای همکاری در بخش تولید و توزیع کالا هستند سودمند است و امکان بیشتری را برای برشتهکاریها فراهم میکند که نام آنها در لیست تامینکنندگان عمده قهوه به این فروشگاههای زنجیرهای پر فروش ثبت شود. فروش قهوه به فروشگاههای مواد غذایی پیچیدگیهای خودش را دارد اما بارویکرد واقعبینانه و درست چندان مشکل و پردردسر نیست.
چالش دیگری که رستریها با آن روبرو هستند مشکل قیمتگذاری محصول است. این چالش وقتی جدیتر میشود که رستریها مجبور هستند با برندهای معروف کشوری که قیمت قهوههایشان بدلیل تولید انبوه پایینتر است رقابت کنند.
در این موارد توصیه میشود برای تعیین قیمت، بالاترین قیمت مجاز بازار را در نظر بگیرید و یا قیمت تعیینشده یک درصد از گرانترین قهوه در بازار پایینتر باشد. بهترین روش برای تعیین قیمت مناسب بررسی دو موضوع است، اول دانستن اینکه سوپرمارکتها مایلند قهوه را به چه قیمتی بفروشند و دوم آگاهی از قیمتی است که برندهای بزرگ بر سر آن رقابت میکنند.

تغییر قفسه و دکوراسیون سوپرمارکتها
طرح روی بستهبندی قهوه، قفسههایی که قهوههای سوپرمارکتی را در آن میچینند، سمپل یا نمونههای قهوه و شمارهای که کد قهوه را نشان میدهد، همگی عواملی هستند که روی برداشت مشتری از کیفیت محصول و بطورکلی برند قهوه تاثیر دارند.
بخش فروش قهوه و شکل قفسهها در سوپرمارکتها در حال تغییر هستند و همچنان برای ارتقا و توسعه راه زیادی در پیش دارند. این فرصتی طلایی برای رستریهای قهوه است که میتوانند از آن استفاده کنند تا کانالهای مختلفی برای افزایش درآمدشان ایجاد کنند.
به هرحال ورود به این بازار مستلزم مواجهه با ریسکهای پرخطری است که کمتر رستری قهوهای مایل یا قادر است با آن درگیر شود.
در کل وارد شدن به عرصه فروش قهوه به خردهفروشیها (سوپرمارکتها) نیاز به پشتکار، صبر و مدیریت قوی دارد و لازم است هر چند ماه یکبار روند صفر تا صد فروش را مرور کنند و در رفع نواقص بکوشند. توجه به این نکات حتی برای یک محصول فوقالعاده نیز ضروری است و میتواند باعث شود قفسههایتان را برای سالها با اطمینان در این فروشگاههای زنجیرهای حفظ کنید و منبع درآمد امنی داشته باشید.
تغییر برای قهوههای سوپرمارکتی در راه است
بطور خلاصه اگرچه قهوههای سوپرمارکتی در حال حاضر کیفیت و تنوع پایینی دارند ولی با تغییر سلیقه مصرفکنندگان و ورود نسل زد، بازار قهوه در حال دگرگونی است.
نقش رستریها و توزیعکنندگان در بهبود کیفیت قهوههای سوپرمارکتی کلیدی است. مهمترین چالش امروز بازار تامین قهوه تازه و باکیفیت برای فروشگاههای موادغذایی، سوپرمارکتها و فروشگاههای زنجیرهای است.
در حال حاضر رستریهای محلی در تامین سلیقه مشتریها موفقتر هستند و کسبوکار پررونقتری دارند. به دلیل نداشتن تولید انبوه از عهده تولید قهوه تخصصی برمیآیند و چون دسترسی مشتری به آنها آسان است قهوهایشان تازه و پرفروش است.
در آیندهای نه چندان دور با کشف روشهای جدید توزیع و همکاری تنگاتنگ رستریها و شرکتهای پخش، کیفیت قهوه در تمامی فروشگاهها، اعم از خردهفروشی و زنجیرهای تغییر میکند. بزودی شاهد قفسههایی مملو از برندهای قهوههای تخصصی در بستهبندیهای خیرهکننده و رنگارنگ هستیم که در قفسههای قهوههای سوپرمارکتی خودنمایی میکنند.
منبع:


