قهوه این نوشیدنی جذاب و پر از عطر و طعم روزبهروز در بین خانوادههای ایرانی محبوبتر میشود و فعالان این حوزه رشد قابل توجهی را در کسبوکارشان تجربه میکنند. حتما شما هم متوجه افزایش تعداد کافهها و برشتهکاریهای اطرافتان شدهاید؛ باید بگوییم که با وجود افزایش چشمگیر تعداد واحدهای فعال در صنعت قهوه، هنوز بازار خالی است و جای زیادی برای فعالیت دارد. به گفته استراتژیستها بازار قهوه اقیانوس آبی است زیرا رقابت در این بازار کم است.
حال اگر به راهاندازی رستری قهوه (کارگاه یا کارخانه برشتهکاری قهوه) فکر میکنید در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

رستری قهوه یا برشتهکاری قهوه چیست؟
رستری قهوه کسبوکاری است بر پایه تولید قهوه. در یک برشتهکاری قهوه، دانههای سبز قهوه را با استفاده از دستگاه رست و با اجرای فرآیند رست، به دانههای رست شده قهوه تبدیل میکنند. دانههای قهوه رست شده را میتوانیم دم کرده و آن را به یک نوشیدنی جذاب تبدیل کنیم.
در طی فرآیند رست فرد برشتهکار، دانههای سبز قهوه را با برنامه دمایی و زمانی مشخص برشته میکند. به این برنامه دمایی و زمانی اصطلاحا پروفایل رست میگویند.
نگاه آماری به سرانه مصرف قهوه در ایران و جهان
بر اساس آمار تا قبل از سال 2021 سرانه مصرف قهوه در ایران(نزدیک به 250 گرم بهازای هر نفر که نسبت به آمار جهانی که متوسط آن 4 کیلوگرم بود) بسیار کم بود و به همین دلیل ایران در رتبه 133 از میان 195 کشور جهان قرار داشت.
اما بین سالهای 2021 و 2023 مصرف قهوه در ایران رشد چشمگیری داشت تا جایی که براساس دادههای موجود مصرف قهوه 2 برابر شد و به عدد 450 گرم بهازای هر نفر رسید و در رتبهبندی جهانی ایران در سال 2023 از نظر میزان سرانه مصرف کلی قهوه در رتبه 64 جهان قرار گرفت. از دید آمار هم راهاندازی رستری قهوه کسب و کاری سودآور است.
در یک کارگاه برشتهکاری قهوه به چه ابزارهایی نیاز داریم؟
- دستگاه رست قهوه
- لودر
- دیاستونر(سنگ زدا)
- میکسر قهوه
- رطوبتسنج دان سبز قهوه
- دستگاه سورتر رنگ
- ظروف دربسته برای دیگس یا گاززدایی قهوه
- دستگاه توزین و بستهبندی
- آسیابهای صنعتی
- تجهیزات کاپینگ و دمآوری قهوه
- تجهیزات لازم برای انبار دانههای سبز قهوه(پالت، دماسنج و رطوبتسنج)

دستگاه رست یا ماشین برشتهکاری قهوه:
قلب یک رستری قهوه دستگاه رست آن است. با استفاده از دستگاه رست دانههای سبز قهوه را برشته میکنند. خوب است بدانید که دستگاههای رست اندازههای مختلفی دارند(1 کیلویی، 5 کیلویی، 10، 15، 30، 60، 90 و 120 کیلویی).
لودر برای شارژ دستگاه رست:
لودر دستگاهی است که دانههای سبز قهوه را میکشد و آنها را به داخل وردی دستگاه رست هدایت میکند.

دیاستونر یا سنگ زدا
دیاستونر یا سنگزدا دستگاهی است که سنگ، میخ یا اشیای خارجی را از قهوه رست شده جدا میکند. دقت کنید که سنگزدایی مرحله بعد از رست است و قهوه رست شده را سنگزدایی میکنند.

میکسر دانههای قهوه:
میکسر برای درست کردن قهوههای ترکیبی است. مثلا اگر بخواهید 10 کیلو قهوه 30-70 درست کنید باید 7 کیلو قهوه عربیکا را با 3 کیلو قهوه ربوستا ترکیب کنید.

سورتر رنگ:
پس از اتمام فرآیند رست و خنک شدن دانههای قهوه، تعدادی از دانهها ممکن است از نظر رنگی نسبت به سایر دانهها روشنتر یا تیرهتر باشند. با کمک سورتر رنگ دانههای با رنگ متفاوت را از هم جدا میکنند که این امر به یکدستی و افزایش کیفیت قهوههای تولیدی رستری کمک شایانی میکند.
ظروف دربسته برای دیگس یا گاززدایی قهوه:
قهوه بعد از رست، گاز دیاکسیدکربن زیادی دارد. قهوه رست شده را به مدت 3 الی 10 روز داخل ظروف دیگس نگهداری میکنند تا گاز آن خارج شود، سپس میتوان قهوه را بسته بندی کرد. راهاندازی رستری قهوه استاندارد مستلزم در نظر گرفتن فضای مناسب برای گاززدایی قهوه است.

دستگاه توزین و بستهبندی:
برشتهکاریهای قهوه محصولاتشان را در بستهبندیهای 250 گرم، نیم و یک کیلوگرم عرضه میکنند. پس از طراحی و چاپ بستهبندیها، آنها را در دستگاه توزین و بستهبندی قرار میدهند تا پاکتها را مطابق وزنهای مورد نظر بستهبندی کنند.
آسیابهای صنعتی:
رستریهایی که قرار است در سبد محصولاتشان قهوه ترک داشته باشند؛ باید آسیاب مخصوص قهوه ترک داشته باشند تا دانههای قهوه را بهصورت پودر قهوه ترک آسیاب کنند. اگر برنامه رستری فروش قهوههای آسیاب شده برای مشتریهای خانگی باشد(آسیاب مناسب دستگاه اسپرسو خانگی، موکاپات یا فرنچ پرس) باید آسیاب صنعتی مناسب را هم داشته باشند. این مدل آسیابها با آسیاب قهوه ترک متفاوت هستند، یعنی رستری باید حداقل یک آسیاب مخصوص قهوه ترک و یک آسیاب صنعتی مخصوص آسیاب کردن قهوه برای مصارف خانگی را داشته باشد.

تجهیزات لازم برای انبار دانههای سبز قهوه(پالت، دماسنج و رطوبتسنج):
انبارداری دانههای سبز قهوه بسیار مهم است. اگر کیسههای دانه سبز را در شرایط نامساعد نگهداری کنید میزان رطوبت دانههای سبز قهوه کاهش یافته و دانهها به سرعت کهنه میشوند.
انبار یک رستری استاندارد باید حتما پالتبندی داشته باشد. رطوبت مناسب برای فضای انبار 45 تا 55 درصد و دمای مناسب 20 الی 22 درجه سانتیگراد است؛ بنابراین باید رطوبت و فضای انبار را پیوسته اندازهگیری و کنترل کنید.
رطوبت سنج دانه سبز قهوه:
برای اندازهگیری رطوبت دانههای سبز قهوه از ابزاری به نام رطوبتسنج دانه سبز استفاده میکنند که یکی از معروفترین برندهای رطوبت سنج قهوه، آگراترونیکس است. رستری استاندارد برای طراحی بهترین برنامه رست دانههایی که برشتهکاری میکند و همچینین کنترل رطوبت قهوههای موجود در انبارش بهتر است از رطوبتسنج استفاده کند.
چه مجوزهایی برای راهاندازی کارگاه رست قهوه لازم است؟
برای راهاندازی رستری قهوه نیاز به مجوزهای بهداشت، جواز کسب و درنهایت نشان سیب سبز سلامت دارید.
کافهرستریها و کارگاههای رست کوچک یا متوسط نیاز به دریافت تاییدیه بهداشت و جواز کسب دارند. برای اطلاعات از مدارک و مراحل دریافت این مجوزها باید به سایت درگاه ملی مجوزها مراجعه کنید.
با دریافت این مجوزها میتوانید در محل کسبوکار خود یا فروشگاه آنلاینتان محصولات خود را بفروشید. اگر قصد توزیع کشوری یا فروش در سوپرمارکتها و بسترهای فروش رسمی مانند دیجیکالا را دارید باید حتما برای محصولات رستری خود نشان سیب سبز سلامت را داشته باشید.
گرفتن نشان سیب سبز سلامت کمی پیچیده است و نیاز به رعایت نکاتی خاص در مکان و تجهیزات رستری دارد. برای اطلاع از مراحل و مدارک لازم برای دریافت نشان سیب سبز سلامت باید به سایت سازمان غذا و دارو مراجعه کنید.

مدرک آموزشی معتبر برای راهاندازی رستری قهوه کدام است؟
یکی از مدارک مهم برای دریافت مجوزهای قانونی راهاندازی رستری قهوه مدرک آموزشی مرتبط است. مدرک اصلی و کاربردی برای این کار مدرک برشتهکاری سازمان فنی و حرفهای است. زیرا این مدرک قابل ترجمه بوده و ارزش بینالمللی دارد.
ازاینرو برای یادگیری مهارتهای برشتهکاری قهوه و دریافت مدرک فنی و حرفهای رست میتوانید در دوره آموزش رست قهوه «آکادمی کافه نیرو» شرکت کنید.
نحوه قیمت گذاری محصولات رستری قهوه چگونه است؟
نکته بسیار مهم در بحث راهاندازی رستری قهوه مدیریت مالی و قیمتگذاری قهوههای رست شده این است که دانههای قهوه پس از رست به دلیل از دست دادن رطوبت و گاز کاهش وزن دارند و پس از رست وزنشان بین 12 الی 20% کاهش مییابد.
بنابراین در حسابداری یک رستری برای محاسبه قیمت تمام شده یک قهوه باید 20% به قیمت خرید دانه سبز اضافه کنید. مثلا اگر دانه سبز را کیلویی 100 هزار تومان خریدهاید قیمت تمام شده این قهوه بعد از رست به دلیل 20% کاهش وزن، 120 هزار تومان میشود.
حاشیه سود یک رستری قهوه چقدر است؟
یک رستری قهوه میتواند برنامههای فروش متفاوتی داشته باشد. معمولا کارگاههای رست قهوه محصولاتشان را به صورت زیر به فروش میرسانند:
- خرده فروشی(20 گرم، 500 گرم یا 1 کیلوگرم): حاشیه سود 60 الی 100%
- فروش به کافهها(5 الی 10 کیلوگرم): حاشیه سود 30 الی 40%
- فروش عمده(50 الی 100 کیلوگرم): 15 الی 20%
- فروش در حجم بالا (بالای 500 کیلوگرم): 5 الی 10%
چگونه میتوانیم حجم تولید یک رستری قهوه را محاسبه کنیم؟
حجم تولید یک کارگاه برشتهکاری قهوه به ظرفیت دستگاه رست آن بستگی دارد. دستگاههای رست اندازههای مختلفی دارند ازجمله 1، 5، 10، 15، 30، 60، 90 یا 120 کیلوگرم.
برای محسابه حجم تولید کارگاه رست باید به دو نکته توجه کنید:
- نکته اول: درام(مخزن استوانهای چرخان که دانهها در آن برشتهکاری میشوند) یک دستگاه را نهایتا تا 80% ظرفیت آن میتوانیم پر کنیم. مثلا با یک دستگاه 10 کیلویی در هر بار میتوانیم 8 کیلو دانه سبز رست کنیم.
- نکته دوم: در یک ساعت میتوانیم نهایتا 2 بار با دستگاه رست کنیم.
بهطور مثال یک کارگاه برشتهکاری قهوه با دستگاه رستر 10 کیلویی در هر ساعت میتواند 16 کیلو قهوه رست کند. اگر کارگاه 25 روز در ماه و هر روز 10 ساعت کار کند با احتساب 20% کاهش وزن دانهها، ظرفیت تولید ماهانه این کارگاه 3200 کیلوگرم است که بهصورت زیر محاسبه میشود:
3200 = (16*10*25*0.8)
اگر نیاز به کسب اطلاعات بیشتر درباره ریزهکاریهای راهاندازی رستری قهوه قهوه دارید میتوانید با کارشناسان «آکادمی کافه نیرو» تماس بگیرید.
شمارههای تماس:
02188785856
09190812575
نویسنده: علی بازرگان / مدرس دورههای تخصصی رست قهوه


