معروفترین قهوههای عربیکا بازار ایران عبارتند از: کلمبیا، برزیل، اتیوپی، کنیا و گواتمالا.که هر کدام پروفایل طعمی خاص خود را دارند. در این نوشته شما را با ویژگیهای هر کدام از این قهوهها آشنا میکنم. و با توجه به ذائقه، قیمت و فرآوانی هر کدام از دانههای قهوه عربیکا در ایران، پیشنهادهای مناسبی را برای طراحی قهوههای ترکیبی (Coffee Blend) ارائه میکنم.

معروفترین قهوههای عربیکا در ایران کدام است؟
دانههای قهوه عربیکا هسته میوه درختهای عربیکا هستند. این دانهها عطر و طعم بسیار گستردهای دارند. از شکلاتی، آجیلی گرفته تا میوهای، کاراملی یا حتی ادویهای و شیری. به طور کلی میتوانم بگویم که:
- قهوههای آمریکایی: آجیلی-شکلاتی (chocolaty-nutty) هستند. مانند قهوه برزیل
- قهوههای آفریقایی: گلی-میوهای (fruity-floral) هستند. مانند قهوه اتیوپی
شناخت و انتخاب دانههای سبز قهوه برای پیشرفت و توسعه یک رستری قهوه کاملا حیاتب است. اگر برشتهکار قهوه هستید خواندن این مطلب برای شما بسیار کاربردی است.
کلمبیا معروفترین قهوه عربیکا در بازار ایران
دانههای قهوه کلمبیا به علت تبلیغات زیاد در جهان از سایر قهوههای عربیکا مشهورتر است. اگر در خیابان از کسی بپرسید که یک قهوه عربیکا را نام ببر، احتمالا اولین گزینهای که به ذهنش میرسد؛ کلمبیا است.

پروفایل طعمی قهوه عربیکا کلمبیا
- عطر و طعم مرکباتی شبیه به پرتقال و پوست پرتقال، همراه با نتهای شکلات
- اسیدیتی بالا (ترشی دوستداشتنی قهوه)
- وضوح طعم و بادی مناسب
انواع دانههای قهوه کلمبیا تجاری در بازار ایران
دانههای تجاری قهوه کلمبیا در بازار ایران عبارتند از:
- کلمبیا سوپریمو
- کلمبیا نارینو
- کلمبیا کافه سوفیا
از بین این سه مدل، کلمبیا سوپریمو را بیشتر پیشنهاد میکنم. طعمهای جذابتر و شفافتری دارد. با توجه به ویژگیهای ذاتی این دانه و اسیدیتی بالایی که دارد، نوع فرآوری آن اغلب به صورت شسته یا خیس (wet-washed) است.
قهوه ترکیبی پیشنهادی با عربیکا کلمبیا
ترکیب 70% عربیکا و 30% ربوستا با عربیکا کلمبیا و ربوستا اوگاندا، علاوه بر عطر و طعم جذابی که دارد؛ کاملا مطابق با ذائقه قهوهنوشهای ایرانی است. اگر رستری یا کارگاه برشتهکاری قهوه دارید؛ این ترکیب احتمالا پرفروشترین لاین عربیکا بالا شما خواهد بود.

آشنایی با قهوه عربیکا اتیوپی با شیرینی بالا و عطر گلی
کشور اتیوپی زادگاه اصلی قهوه عربیکا است. بسیاری از مناطق کشور اتیوپی قهوه عالی و بی نظیری دارد. قهوه اتیوپی شیرین، میوهای (شبیه به نارنگی یا انگور) و گلی است. این قهوه اسیدتی متوسط دارد.
قهوه اتیوپی نسبت به سایر قهوهها دیرتر کهنه میشود و کیفیت قهوه در دراز مدت حفظ میشود. (رطوبت دانه سبز بهتر حفظ میشود و همچنین دانههای رست شده قهوه اتیوپی عطر و طعمشان ماندگارتر است.)
انواع دانههای قهوه اتیوپی تجاری در بازار ایران
انواع خاستگاههای قهوه اتیوپی را در ادامه آوردهام. پروفایل طعمی این قهوهها بهطورکلی شبیه به هم است. قهوههای خاستگاههای مختلف کشور اتیوپی میوهای و گلی هستند. لیست زیر به ترتیب کیفیت تنظیم شده است.
- اتیوپی یرگاشف (Yirgacheffe): میوهای (citric) و گلی (floral) است.
- اتیوپی سیدامو (Sidama): ویژگی برجسته سیدامو در کنار میوهای بودن آن شیرینی شبیه به عسل است. (sweet/honeyed)
- اتیوپی هارار (harar): اتیوپی Harar پروفایل Chocolaty دلچسبی دارد. (شبیه به برزیل Cerrado و قهوه یمن)
- اتیوپی هامبلا (hambela): هامبلا شیرین، طعمی میوههای هستهدار و گلی است.
- اتیوپی گوجی (guji): طعمی شبیه به میوههای هستهدار (سیب و گلابی)، شیرین و کرهای
- اتیوپی لکمپتی (lekempti): لکمپتی کیفیت پایینی دارد. عطر ضعیف و تلخیای که برای یک قهوه عربیکا اصلا جذاب نیست.
دانههای قهوه اتیوپی را اغلب به صورت نچرال (dry/natural) فرآوری میکنند. چراکه ذات این قهوه شیرین و میوهای است و فرآوری نچرال به شیرینی بیشتر آن کمک میکند.

قهوههای ترکیبی پیشنهادی با عربیکا اتیوپی
استفاده از دانههای قهوه اتیوپی شیرینی و لطافت خاصی به اسپرسو میدهد. یکی از ترکیبات بینظیر برای اسپرسو، ترکیب 80% عربیکا اتیوپی و 20% ربوستا اوگاندا است. بسیاری از کافههای خوب در شمال و غرب تهران، از این لاین برای سرو اسپرسو خود استفاده میکنند.
اگر قهوه فروشی یا رستری قهوه دارید؛ از میان خاستگاههای مختلف اتیوپی، هامبلا و گوجی را بیشتر پیشنهاد میکنم. یرگاشف و سیدامو گران هستند و قیمت تمام شده ترکیب را بالا میبرند در نتیجه نمیتوانید با برشتهکاریهای دیگر رقابت کنید. لکمپتی کیفیت پایین دارد و نمیتوانید قهوهای با کیفیت مطلوب به مشتری ارائه دهید.

قهوه عربیکا کنیا با بادی سیروپی جذابش
خاک غنی، ارتفاع بالا و دقت و مهارت کشاورزان در کنیا، ویژگیهای این قهوه را خاص و منحصربهفرد کرده است. دولت و شرکتهای بازرگانی، برنامههای آموزشی پیوستهای را برای کشاورزان تنظیم میکنند تا کیفیت محصول قهوه کنیا را در بالاترین سطح حفظ کنند.
پروفایل طعمی قهوه کنیا چگونه است؟
ویژگی مهم قهوههای کنیا این است که نهایت دقت در کشاورزی، فرآوری و بستهبندی در آن لحاظ شده است.
- فلیور (flavor) یا ترکیب عطر و طعم: شبیه به نارنگی (tangerine) و انگور سیاه (cassis)
- شیرینی: (sweetness): کاراملی، عسلی، انگور زرد (caramel/honey/golden raisins)
- اسیدیتی (acidity): شفاف (Bright acidity)
- طعم یاد (after taste): یادآور گلها و ترنج (floral, bergamot)
- بادی (body): بادی بالا یا سیروپی که نمیگذارد طعمهای پیچیده آن ناپدید شوند.

قهوه گواتمالا با اسیدیتی متعادل و شیرینی شکر قهوهای
قهوه گواتمالا، قهوه واقعی آمریکای مرکزی است. گواتمالا از معروفترین قهوههای عربیکا است که در بازار ایران برای دمآوری قهوه با اسیدیتی ملایم شناخته شده است. اسیدیته گلی با مشخصه شکلاتی ادویهای از ویژگیهای آن است.
هنگام ارزیابی حسی (cupping) قهوه گواتمالا فلیور آن خیلی خودنمایی نمیکند. طعم رایجی که از یک فنجان قهوه گواتمالا دریافت میکنید؛ شکر قهوهای است. البته طعمهای میوهای و ادویهای هم میتواند داشته باشد. اسیدیتی این قهوه کاملا متعادل و گلی است.
دانههای قهوه گواتمالا را اغلب به صورت شسته/خیس (wet/washed) فرآوری میکنند. چراکه در این روش ویژگیهای ذاتی دانههای سبز قهوه بهتر حفظ شده و وضوح طعم افزایش مییابد.

آشنایی با دانههای قهوه عربیکا برزیل
در میان معروفترین قهوههای عربیکا در بازار ایران، قهوه عربیکا برزیل بیشترین حجم فروش را دارد. به دو دلیل: فرآوانی (همیشه آن را پیدا میکنید.) و قیمت. عربیکا برزیل از نظر درجه کیفی، متوسط است. طعم این قهوه آجیلی و شکلاتی است با اسیدیتی کم. سه خاستگاه اصلی عربیکا برزیل که در ایران پیدا میکنید را در ادامه آوردهام. این لیست به ترتیب کیفیت تنظیم شده است.
- قهوه عربیکا برزیل سرادو (cerrado)
- قهوه عربیکا برزیل سانتوس (santos)
- قهوه عربیکا برزیل ریو (rio)
رستریها و قهوه فروشیها دانههای قهوه عربیکا برزیل را بیشتر در ترکیبات با پایه ربوستا استفاده میکنند. ترکیباتی مانند: 80% ربوستا، 70% ربوستا، 60% ربوستا و …
چراکه در قهوههای با درصد ربوستا بالا، طعم دانههای ربوستا کاملا غالب است و برای پایین آوردن قیمت تمام شده؛ بهتر است از قهوه عربیکا با کیفیت متوسط استفاده کنیم.
دانههای قهوه عربیکا برزیل را معمولا به صورت هانی (honey) یا خیس (wet) فرآوری میکنند.
نویسنده: علی بازرگان – مدرس دورههای تخصصی رست و گرین بین


