قهوه یکی از دلچسبترین و پرطرفدارترین نوشیدنیهای جهان است که گرمای مطبوع و کافئین خود را به رگهای ما تزریق میکند. در واقع تعداد زیادی از افراد برای شروع یک روز پرتکاپو دست به دامن این نوشیدنی دوست داشتنی میشوند. در سالهای گذشته، دانشمندان زمزمههایی مبنی بر اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه و کاهش وسعت مزارع را مطرح کردهاند.
تغییرات اقلیمی نظیر ناهنجاری در الگوی بارش، افزایش دمای زمین و در پی آن گرم شدن هوا نگرانیهایی را در صنعت قهوه ایجاد کرده است. در واقع این تغییرات ناخوشایند بر درخت قهوه تاثیر میگذارند و علاوه بر مقدار تولید این محصول به شدت کیفیت دانهها را نیز کاهش میدهند.
درخت قهوه به شرایط ویژه برای رشد و تکامل نیاز دارد و نمیتواند تغییرات شدید آب و هوایی، ناهنجاری در مقدار رطوبت خاک و بارندگی را تحمل کند. نتیجه این تغییرات اقلیمی، کاهش وسعت مزارع کشت قهوه است که به شدت کشاورزان را دچار چالش میکند زیرا آنها مجبور میشوند به مناطق دیگری بروند و نواحی مناسبی را برای پرورش قهوه پیدا کنند.
با توجه به این موارد و تاثیر ناخوشایندی که بر کشت قهوه میگذارند باید به شناخت و بررسی تغییرات اقلیمی بر قهوه بپردازیم و راهکارهای مناسبی را ارائه دهیم. به این ترتیب میتوانیم تضمین کنیم که در آینده از این نوشیدنی لذت بخش محروم نمیشویم. در این مقاله به بررسی این موارد میپردازیم و اطلاعات مرتبط با اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه را توضیح میدهیم، با ما همراه باشید.

اثر مخرب افزایش دما بر کشت قهوه
کشاورزان کلمبیا، اندونزی و برزیل که عمدهترین تولیدکنندگان قهوه در جهان هستند برای تولید این محصول پرتقاضا با مشکل مواجه شدهاند. با افزایش دما در سطح جهان، به سرعت وسعت مزارعی که زیر کشت قهوه هستند کاهش مییابد. تا همین چند دهه اخیر اکثر بومیهای این منطقه ترجیح میدادند به کشت قهوه و محصولات دیگری مانند آووکادو و بادام هندی بپردازند.
در حال حاضر به علت تغییرات شدید آب و هوایی نمیتوانند مانند گذشته محصول باکیفیتی را برداشت کنند. به این ترتیب آنها مجبور هستند مزارع خود را به نقاط مرتفع که هوای خنکتری دارند منتقل کنند. تغییر موقعیت فیزیکی مزارع میتواند در کوتاه مدت این مشکل را برطرف کند اما راه چاره نیست.
در حال حاضر برخی از کشورهای غیر استوایی مانند چین میتوانند به تولید قهوه بپردازند. به این ترتیب کشاورزان به مزارع جدیدی برای کشت قهوه دست یافتهاند و فرصتهای شغلی جدیدی برای کشاورزی ایجاد شده است. باید خدمت شما عرض کنیم که اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه دامنگیر این کشورها نیز خواهد شد. بر اساس پیشبینیهای محققان به علت تغییرات شدید اقلیمی در اواسط قرن بیست و یکم با کاهش شدید ذخایر قهوه مواجه میشویم.
اگرچه روشهای جدید کشاورزی میتوانند تا حدودی به کاهش اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه کمک کنند بر اساس گزارش سالانه مرکز تحقیقات قهوه جهان تا سال ۲۰۵۰ کشورهایی که ۴۷ درصد از قهوه مصرفی جهان را تامین میکنند بیش از ۶۰ درصد از مزارع خود را از دست میدهند. شوکه شدید؟ کاهش مزارع قهوه تنها یکی از آثار مخرب فعالیتهای بشر در این سرزمین است.

آثار جبران ناپذیر بیماریها و آفات
تغییرات آب و هوایی منجر به افزایش بارندگی میشوند که نتیجه آن افزایش مقدار رطوبت خاک است. رطوبت بیش از حد خاک باعث میشود که شرایط لازم برای رشد حشرات و شیوع بیماریهای مختلف فراهم شود. اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه بسیار گستردهتر از آنچه است که تصور میکنید. این ناهنجاریها باعث افزایش بیماریها و آفات میشوند که نتیجه آن آسیب دیدگی گسترده و کاهش شدید کیفیت قهوه است.
در سال ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ کشاورزان آمریکای مرکزی ۸۵ درصد از محصول قهوه خود را از دست دادند. به نظر شما چه دلیلی داشت؟ دلیل آن ابتلای برگهای قهوه به یک نوع بیماری قارچی بود که هزاران نفر را از کار بیکار کرد. در کاستاریکا، گواتمالا و هندوراس نیز نیمی از مزارع قهوه از بین رفتند.
درآمد بیش از ۱۲۵ میلیون نفر در سراسر جهان به صنعت قهوه بستگی دارد. اکثر این افراد در کشورهای فقیر جهان زندگی میکنند که به غیر از کشت قهوه هیچ منبع درآمد دیگری ندارند. در صورتی که این افراد دیگر قادر به کشت قهوه نباشند به سراغ دانههای دیگری میروند که نتیجه آن اختلال در چرخه تولید قهوه در سراسر جهان است.
ناهنجاری در الگوی بارش باران
تغییرات آب و هوایی بر الگوی بارش باران تاثیرات منفی میگذارند و در مقاطع مختلف باعث خشکسالی و حتی بارش شدید و سیل میشوند. این تغییرات گسترده بر رشد گیلاس قهوه تاثیر میگذارند در نتیجه میوه قهوه زودتر از موعد میرسد یا دچار تاخیر در رشد میشود. نتیجه این اختلال چیزی نیست جز برداشت دانههای بیکیفیت قهوه.
سیلاب ناشی از بارش شدید باران و کاهش کیفیت خاک میتواند همه زحمات کشاورزان را به هدر دهد. در مواردی که مزارع قهوه در سراشیبی قرار دارند و سیل بخش قابل توجهی از خاک را به نواحی پایینتر منتقل کرده است جمع آوری دانههای قهوه و انتقال آنها به انبار به سختی انجام میشود.
کشت و برداشت قهوه یک فعالیت پرهزینه است که بقای آن به حضور کارگران فصلی بستگی دارد. با تغییرات آب و هوایی و بلایای طبیعی، تعداد کارگران مورد نیاز برای جمع آوری قهوه کاهش پیدا میکند و چرخه برداشت قهوه مختل میشود. این موارد تنها گوشهای از اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه است.

ناترازی عرضه و تقاضا و افزایش قیمت قهوه
آمریکا بزرگترین مصرف کننده قهوه در جهان است و پس از آن کشورهای اروپایی، آسیایی و آفریقایی سرانه بیشترین مصرف قهوه را به خود اختصاص میدهند. افزایش تقاضا و کاهش عرضه قهوه منجر به افزایش بیش از حد قیمت آن میشود.
اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه باعث یک زلزله بزرگ در این صنعت میشود. به همین دلیل غولهای صنعت قهوه مانند استارباکس میلیونها دلار بابت آموزش به کشاورزان هزینه کردهاند که به آنها یاد بدهند به کمک روشهای مدیریت سلامت خاک در شرایط آب و هوایی گرم به کاشت قهوه بپردازند.
زنان و دختران کلمبیایی قربانیان اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه
آیا فکر میکنید همه کشورها به صورت یکسان تحت تاثیر تغییرات اقلیمی بر کشت قهوه قرار دارند؟ حفظ بقای قهوه در این کشورها به عوامل متعددی بستگی دارد که عبارتند از:
- امکان انتقال مزارع قهوه به نواحی بالاتر؛
- الگوی بارش باران؛
- خشکسالی؛
- نژاد گونهها در مزارع زیر کشت قهوه.
به عنوان مثال کلمبیا یکی از کشورهای معروف جهان است که به صورت تخصصی به کشت قهوه عربیکا میپردازد. با بدتر شدن شرایط اقلیمی جهان، کلمبیا در مقایسه با ویتنام که به کشت قهوه ربوستا میپردازد آسیب بیشتری میبیند. از سوی دیگر در برزیل نواحی مرتفع وجود ندارد بنابراین کشاورزان هیچ شانسی برای انتقال مزارع خود ندارند. همانطور که مشاهده کردید اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه در همه نواحی جهان یکسان نیست.
برای نجات مزارع قهوه چه باید کرد؟
یکی از مهمترین کارهایی که کشاورزان باید انجام دهند انتقال مزارع به نواحی مرتفع است. این مناطق هوای خنکتری دارند و آنها میتوانند با کشت گونههای مقاوم به نجات کسب و کار خود کمک کنند. این جابجایی هزینههای گزافی را بر صنعت قهوه وارد میکند و روند کاشت قهوه را مشکلتر میکند که نتیجه آن افزایش بیرویه قیمت این محصول پرطرفدار است.
البته زمزمههایی مبنی بر کاشت قهوه در میان گونههای خاص درختان و نواحی جنگلی به گوش میرسد. هدف از انجام این کار آن است که درخت قهوه بتواند زیر سایه درختان رشد کند و به این ترتیب از تابش مستقیم خورشید دور بماند. یکی دیگر از راهکارهای محققان برای حفظ بقای صنعت قهوه، کاشت گونههای مختلف قهوه عربیکا است. این دانهها نسبت به شرایط اقلیمی مقاومت بالاتری دارند و میتوانند گرمای هوا را تحمل کنند.
در همین راستا نهادهای دولتی به آموزش کشاورزان میپردازند و اطلاعات لازم در خصوص گونههای جدید قهوه را به آنها میدهند. البته هیچ یک از این تلاشها نباید منجر به حذف تنوع زیستی گیاه قهوه شود. قرار است یک مشکل بزرگ را حل کنیم نه آنکه یک مشکل دیگر را به مشکلاتمان اضافه کنیم.
کاهش اثر تغییرات اقلیمی بر کشت قهوه با کشاورزی پایدار
با توجه به عواقب تغییرات اقلیمی بر کشت قهوه که باعث ضررهای جبران ناپذیر بر کشاورزان و کارگران میشود، موضوعی به نام تجارت منصفانه مطرح شد. این نوع تجارت یکی از روشهای پایداری است که قهوه کاران به منظور حمایت از کسب و کار خود، کارگران فصلی و محیط زیست به کار میگیرند.
این روش بیش از ۲۰ سال قدمت دارد و و زمانی محبوبیت آن افزایش یافت که مصرف کنندگان ترجیح دادند قهوهای را خریداری کنند که با رعایت اصول اخلاقی و به کمک روشهای پایدار کشت شده است. به این ترتیب درج علامت تجارت منصفانه روی محصولات به این معنا است که کودکان کار هیچ نقشی در مراحل کاشت و برداشت آن ایفا نکردهاند.
از سوی دیگر، کشاورزان بدون آسیب رساندن به محیط زیست به کشت قهوه پرداختهاند و همه کسب و کارها بستر مناسب برای رشد کشاورزان و کارگران را فراهم کردهاند. برندهای قهوه که به طور مستقیم با کشاورزان در ارتباط هستند میتوانند به روشهای زیر به کاهش اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه کمک کنند:
- آنها میتوانند با حمایت از قهوه کاران و آموزش روشهای جدید کشاورزی به کاهش اثر تغییرات اقلیمی و آسیبهای زیست محیطی کمک کنند؛
- برندهای قهوه میتوانند با سرمایه گذاری در پروژههای کشورهای تولید کننده قهوه به تولید بهینه این محصول پرتقاضا کمک کنند؛
- آنها باید در بخش علوم و تحقیقات سرمایهگذاری کنند و دانههای مقاوم به تغییرات آب و هوایی را در دسترس کشاورزان قرار دهند؛
- کشاورزان باید به منابع آموزشی دسترسی داشته باشند که در شرایط حساس کنونی عملکرد بهتری داشته باشند.

آیا وقت خداحافظی با قهوه است؟
تقاضا برای قهوه در حال افزایش است به همین دلیل بازار جهانی قهوه به سرعت در حال تغییر و تحول است. کاهش وسعت مزارع زیر کشت قهوه و تغییرات شدید اقلیمی توجه متخصصان این حوزه را به سمت به کارگیری روشهای جدید کشاورزی پایدار هدایت کرده است. آنها در تلاش هستند که ضمن بهبود سطح تولید قهوه از کشاورزان نیز حمایت کنند که از این تغییرات اقلیمی کمتر آسیب ببینند.
علی رغم همه تلاشها و سرمایهگذاریهای شرکتهای بزرگ قهوه و سازمانهای جهانی، افزایش دمای جهان باعث میشود کشت قهوه در برخی نواحی غیر ممکن باشد. اگر دانشمندان زودتر دست به کار شوند میتوانند اثر تغییرات اقلیمی بر کشت قهوه را کاهش دهند که کشاورزان شغل خود را از دست ندهند. حیات و ممات این صنعت پرسود به تلاشهای هدفمند آنها برای کاهش گازهای گلخانهای و جلوگیری از گرم شدن زمین بستگی دارد.
همه با هم برای کاهش اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه
در این مقاله با اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه آشنا شدید و اکنون به خوبی میدانید که تغییرات آب و هوایی چه چالشهایی را برای صنعت قهوه به وجود آورده است. در نتیجه این تغییرات، کشاورزان مجبور هستند مزارع خود را به نقاط دیگری منتقل کنند و این مسئله هزینه زیادی را به این صنعت پرسود تحمیل میکند.
اکنون باید قهوه کاران با کشت گونههای مقاومتر که میتوانند تغییرات آب و هوایی را تحمل کنند، جهان قهوه را متحول کنند. از سوی دیگر تکیه بر روشهای کشاورزی پایدار و تلاش برای حفظ منابع طبیعی میتواند آسیبهای ناشی از اثر تغییرات اقلیمی بر قهوه را کاهش دهد.
در این شرایط حساس یک دِین بزرگ به گردن ما است که میتوانیم با خرید محصولاتی که به روش کشاورزی پایدار تولید شدهاند از کشاورزان حمایت کنیم. آگاهی از این مسئله حیاتی و برداشتن گامهای درست میتواند آینده قهوه را تضمین کند. به این ترتیب میتوانیم سالیان سال از این نوشیدنی خوش طعم لذت ببریم.
چنانچه به قهوه و تهیه نوشیدنیهای مختلف علاقه دارید میتوانید با شرکت در دوره آموزش باریستا به رویاهای خود جامه عمل بپوشانید. اساتید مجرب کافه نیرو که سابقه درخشانی در زمینه آموزش باریستا دارند شما را به سرمنزل مقصود میرسانند که شما بتوانید کافی شاپ خود را راه بیندازید و درآمد کسب کنید. با کافه نیرو مطمئن قدم بردارید.
مترجم:
لیلا عبدالملکی
منبع:


