اگر به عنوان یک باریستا یا قهوهدوست سروکارتان با قهوههای دمی یا اسپرسو زیاد است، حتما حس دهانی خشکی را که در حین نوشیدن قهوه یا بعد از آن سطح زبان و کام را میپوشاند تجربه کردهاید.
این مقاله به بررسی گسی قهوه که یکی از جنبههای حیاتی موثر بر طعم قهوه است، میپردازد. در این مقاله به بررسی «گسی» می پردازیم و روشهای موثر برای کنترل و کاهش آن را بررسی میکنیم تا تجربه خود را از دمآوری قهوه بهبود بخشیم.

گسی قهوه چیست؟
گسی یا astringency حس دهانی خشک است که از نشانههای آن، خشکی و جمعشدگی ناخوشایند سطح زبان و کام است. خیار، خرمالو و چای سیاه از جمله خوراکیهایی هستند که حس دهانی گسی را به همراه دارند.
«گسی» را اغلب با تلخی اشتباه میگیرند. گسی قهوه احساس خشکی یا انقباضی است که هنگام نوشیدن قهوه در دهان حس میکنیم. این ویژگی لزوما منفی نیست، اما زمانی که بیش از حد بروز پیدا کند میتواند تعادل طعمی قهوه را به شدت خدشهدار کند.
نقش گسی در قهوه چیست؟
گسی به طور قابل توجهی به طعم قهوه کمک میکند. و عمق و پیچیدگی متنوعی به طعم قهوه میبخشد. البته وقتی گسی از حد خود فراتر رود میتواند طعم های ظریف دیگر را تحتالشعاع قرار دهد و فنجان قهوهای که با عشق دمآوری کردهاید را به ترکیبی تند و نامتعادل تبدیل کند.
علت اصلی ایجاد گسی در قهوه چیست؟
در فنجان قهوه درجه قابل توجهی از گسی را مولکولهای بزرگ بهویژه پلیفنولها که عمدتا اسیدهای کلروژنیک و تاننها هستند، ایجاد میکنند. پلیفنولها که مسئول طعم «گسی» هستند بهطور معمول در ترکیب قهوه وجود دارند.
تاننها در بسیاری از گیاهان، میوهها، چای، شراب و آبجو وجود دارند. در نوشیدنیهایی مانند چای و شراب، گسی ممکن است یک ویژگی مطلوب باشد، اما در قهوه معمولاً یک نکته منفی است.
کلروژنیک اسیدها، ترکیباتی محلول در آب هستند که آن را در هر فنجان قهوه پیدا میکنیم. و برای سلامت مفیدند. اما به دلیل حلالیت بالا، این ترکیبات نمیتوانند عامل اصلی گسی در قهوه باشد.

چه عواملی بر گسی قهوه تاثیرگذارند؟
برداشت و فرآوری دانه قهوه
دانههای نارس میزان بیشتری از دیکلروژنیک اسید دارند.
قهوههایی با برداشت ماشینی و صنعتی اغلب گسی بیشتری دارند.
در قهوه روبوستا گسی بیشتر است؛ چون گیاه برای محافظت از خود در برابر آفات و حشرات، پلیفنول بیشتری تولید میکند.
نوع رست قهوه
رست روشن: کلروژنیک اسید بیشتر و در نتیجه گسی بیشتری دارد.
رست تیره: در رست تیره کلروژنیک اسید بیشتری تجزیه شده و در نتیجه گسی کمتر خواهد بود.
رست کم پرورد یا (Underdeveloped): رست با زمان کوتاه، دمای شارژ بالا یا زمان توسعه کم، گسی را در قهوه افزایش میدهد.
عصارهگیری قهوه
در عصارهگیری اسپرسو در صورت کانال سازی (channeling) مقدار زیادی از تاننها به فنجان راه پیدا میکنند. بدین ترتیب که آبِ بیشتری از مسیر شیارها عبور کرده و مولکولهای بزرگ تانن به فنجان وارد میشود. پس حتی اگر به خاطر پدیدهی شیاریشدن، با اسپرسویی کمعصارهگیریشده مواجه باشیم، به واسطهی حضور مولکولهای بزرگ تانن در فنجانْ حس دهانی خشکی خواهیم داشت.
چطور گسی قهوه را کنترل کنیم؟
زمانی که از فنجان قهوهتان گسی دریافت میکنید یکی از کارهایی که میتوانید انجام دهید این است که قهوه دمآوری شده که طعم «گسی» دارد را با کاپینگ همان قهوه مقایسه کنید. اگر «گسی» در دمآوری مشهود باشد، اما در کاپینگ وجود نداشته باشد معمولا کانالسازی علت آن است. اگر در کاپینگ نیز طعم «گسی» وجود داشته باشد، این نشان میدهد که کانالسازی تنها عامل دخیل در این طعم نبوده است.
در مواردی که هم در دمآوری و هم کاپینگ طعم گسی را دریافت میکنید این امر نشان دهنده برشتهکاری کم پرورد یا گیلاس نارس است. اگر «گسی» در بچهای مختلف برشتهکاری متغیر است، به احتمال زیاد زمان توسعه (Development Time) کم، عامل آن است.



سلام
این دوره یک دورهی مهم برای کسانی هستش که به دنبال آموزش جامع هستند. و کافه نیرو به خوبی از پس این مسئولیت آموزشی برآمده.